İlmihal Kategorileri

Kur'an-ı Mübin'in İhtiva Ettiği Hakikatler

       Kur'an'ın insanlara bildirdiği emirler ve tavsiye ettiği hikmetler, hakikatler pek çoktur. Bunlar başlıca itikada, ibadete, muamelelere, ahlaka, kâinattaki emsalsiz şaheserlere, bir takım ibret alınacak vakıalara ve diğer hususlara aittir. Bunları şu şekilde özetleyebiliriz :

       1. Kur'an-ı Mübin, insanlara Hak Teâlâ'nın varlığını, birliğini, büyüklüğünü, hikmet ve kutsiyetini bildirir. Öyle bir şekilde ki, onun yanında felsefecilerin en parlak sözleri pek sönük kalır.

       2. Kur'an-ı Hakîm, insanları ilme, irfana, tefekküre davet eder, insanları gaflet içinde yaşamaktan men eder, insanlara Hak Teâlâ'nın hikmetine, kudretine şahidlik eden emsalsiz şaheserlere bakmalarını emir ve tavsiye buyurur.

       3. Kur'an-ı Azîm, insanlara gönderilmiş olan peygamberlerin bir kısmına dâir malûmat verir. Onların yüksek vazifelerini nasıl başardıklarını ve bu vazifeler uğrunda ne kadar fedakârlıkta bulunmuş olduklarını bildirir, bütün insanların Hâtemül-Enbiya (Peygamber Efendimiz) Hazretlerine tabi olmalarını emreder.

       4. Kur'an-ı Mübin, geçmiş ümmetlere ait en ibretli hâdiseleri, tarihî vakıaları bildirir, insanları ibret almaya davet eder. Günahkâr kavimlerin pek korkunç âkibetlerini haber verir.

       5. Kur'an-ı Kerim, insanlara daima uyanık bir ruha sahip olup Hak'tan gafil olmamalarını emreder, nefislerinin arzu ve isteklerine uyarak dinî yaşantıdan, faziletten mahrum kalmamalarını tavsiye eder, maddî menfaatlere, dünyevî lezzetlere dalıp da manevî zevklerden, ahiret nimetlerinden mahrum kalmanın ne büyük bir felâket olacağını bildirir.

       6. Kur'an-ı Mübîn, müslümanlara dinlerinde sebat dayanıklılık göstermelerini ve daima hakkı müdafaa etmelerini tavsiye eder, düşmanlarına karşı daima kuvvetli bulunmalarını, her türlü müdafaa vasıtalarını hazırlamaya çalışmalarını ihtar eder. Gerektiğinde cihad meydanlarına atılmalarını, yurtlarını, maddî ve manevî varlıklarını can ile, mal ile korumaya gayret etmelerini emreder.

       7. Kur'an-ı Hakîm; medenî, sosyal hayatın bir intizam, bir sükûn içinde devam edebilmesi için lâzım gelen esasları, hükümleri bildirir. İnsanlardan bir takım haklara, vazifelere riayet etmelerini ister.

       8. Kur'an-ı Azîm, gerek fertlerin ve gerek cemiyetlerin selâmetleri için insanlara adalet, istikamet, tevazu, sevgi, şefkat, ihsan, af etmek, edebe riayet, eşitliğe riâyet gibi yüksek hasletleri tavsiye eder. İnsanları zulümden, hıyanetten, kibirden, cimrilikten, intikam duygularından, yürek katılığından, fuhşiyat denilen kötü gidişlerden, aklı, malı, sıhhatı bozan içkilerden kat'î surette men eder, yapılması, yiyilip içilmesi helâl olup olmayan şeyleri bildirir.

       9. Kur'an-ı Hakîm, ALLAH Teâlâ'nın bu âlemde koymuş olduğu tabiat ve yaratılış kanunlarını kimsenin değiştiremeyeceğini anlatır. Herkesin bu kanunlara göre hareketini tanzim etmesi lâzım geleceğine işaret eder. İnsanlara kendi çalışmalarının neticesinden başka bir şey elde edemeyeceklerini hatırlatır, insanları çalışmaya, gayret ve faaliyete teşvik eder.

       10. Kur'an-ı Mübin, Hak Teâlâ'nın "yapınız, yapmayınız" diye vuku bulan emirlerini, yasaklarını kabul eden ve gereğince hareket eden iman sahipleri için takdir edilmiş olan dünyevî, uhrevî muvaffakiyetleri, nimetleri müjdeler, imansız vicdanlar için de hazırlanmış bulunan kötü âkibetleri, cehennem azaplarını ihtar eder, bütün bu yüce beyanları ile insanları yaratılışlarındaki yüksek gayeden haberdar ederek o gayeye sevk etmek ister.

       Kısacası, Kur'an-ı Mu'ciz beyan, daha böyle nice hikmetleri, hakikatları kendisinde bulundurmaktadır, insanlık âlemi ne kadar yükselirse yükselsin hiçbir vakit, Kur'an'ın yüce talimatlarından ihtiyaçsız kalamaz. Bu talimatlara muhalif şeyler ise haddi zatında yükselme değil, bir alçalmadır.

Bakara Suresi 1-2 Ayet

"Elif, Lâm, Mim. O kitap (Kur'an-ı Kerim), O (nun ALLAH tarafından gönderilmiş olduğunda ve ihtiva ettiği hükümlerin doğruluğu)nda asla en ufak bir şüphe yoktur. O takva sahibi kimseler için bir hidayettir." (Bakara Suresi 1-2.Ayet)